| Hát Phưn – nét đẹp dân ca Nùng An (Yên Bái) |
 Trong tiềm thức của những người nghệ nhân hát Phưn dân tộc Nùng An vẫn còn in đậm lắm hình ảnh của những ngày vui xuân xưa từng tốp nam nữ, từng đôi trai gái say sưa, mải miết đánh yến, ném còn suốt cả buổi mà không biết mệt mỏi, và âm thanh của những đêm trên nhà sàn, từng tốp nam nữ hát Phưn giao duyên đối đáp nhau.
Xưa ai cũng có thể hát Phưn được, từ người già đến trẻ nhỏ khi gặp nhau đều có thể hát Phưn ngay. Hát phưn để chào hỏi, để giao lưu tình cảm, hát phưn còn để nam nữ thanh niên tỏ tình với nhau. Hát phưn của dân tộc Nùng An là Phưn lồ lề, mỗi cặp có 2 câu, mỗi câu có 10 chữ, hát đối trả lời về câu cuối cặp. Tiết tấu, giai điệu của hát Phưn mềm mại, bền đều. Khi hát đôi, giọng trầm cùng với giọng thanh cao quện đều dập dìu như sóng nước. Lời ca trong điệu Phưn được người xưa sáng tác và truyền lại thật ví von, sâu lắng, trữ tình và mang đậm tính nhân văn sâu sắc. Qua vẻ đẹp hình tượng của thiên nhiên gắn với vẻ đẹp của con người sống động, phong phú để người hát nói lên những suy nghĩ, tình cảm của mình, tôn lên vẻ đẹp của con người và niềm khát khao được yêu thương. Mùa đông sương lá rụng Mùa xuân bung nẩy chồi Nở cành thành lùm cây Chim đậu đây ca hót Hoa mận khoe sắc trong Hoa đào hồng sắc thắm Xuân về nắng ấm tới Hoa đồi nào cũng rộ Qua lời Phưn đối đáp các cô gái, chàng trai hiểu được tấm lòng của nhau. Chàng hát Phưn “Xin trầu” để tỏ tình quen biết: Hát mãi cũng cổ khan Nói nhiều cũng khát nước Có nước và có trầu Mời nhau xin một miếng Lá xanh biếc rừng sâu Dầu ăn ở sân nhà Vỏ lấy ở rừng xanh Mời anh dùng thương nhớ Lời ca mộc mạc ý nhị giàu hình tượng khiến cho lòng người hát cũng như người nghe bỗng nhiên nhẹ bẫng. Hôm nay anh lại nhà Dấu chân anh để lại Để lại ở bờ ao Ra vào em thương nhớ Anh vội đi cứ đi Thấy cây mập đừng ngắt Thấy bướm lượn đừng trêu Bóng em theo đưa bạn (Hát Giã bạn) Hát Phưn có nhiều điệu như Hát giao duyên, hát vui ngày cưới hỏi, hát mừng vào nhà mới, hát mừng lúa mới, hát mời nàng hai, hát múa dậm thuông, hát múa thiêng thăng, hát mừng xuân mới… Nhiều lắm những điệu Phưn gửi gắm mong ước cuộc sống ấm no, hạnh phúc của người Nùng An, Lục Yên. Qua lời ca tiếng hát Phưn ấy giúp cho con người nhận thức về cuộc sống và yêu thương, đoàn kết, gắn bó giúp đỡ lẫn nhau vươn lên. Nguồn: Báo Yên Bái Tin cũ hơn:
|