|
gày xưa, thời còn các vua chúa, vị quan nào được bổ đến trấn nhậm vùng Phú Thọ xem như một may mắn vì có món đặc sản để tiến vua mà không sợ “đụng hàng”, bởi khắp cả nước Việt không đâu có, đó là con cá anh vũ. Mặt mũi con cá anh vũ ra sao? Cả đoàn chúng tôi chưa ai một lần thấy.
Tỷ phú cá
Sau một ngày “nghỉ dưỡng” tại Hà Nội, sáng nay (30.10) đoàn tiếp tục khởi hành chặng cuối lên miền trung du Bắc bộ:
Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Thái Nguyên. Mục tiêu chính của chặng cuối này là vùng trà có sản lượng nhiều nhất, qui mô sản xuất công nghiệp lớn nhất và cũng nổi tiếng nhất nước. Mục tiêu thứ hai là con cá anh vũ.
Trước khi rời Hà Nội, anh em bịn rịn chia tay với nhà văn Nguyễn Khải và nhà báo Đoàn Đạt. Sau năm ngày hành quân cùng đoàn, lão nhà văn phấn chấn lên tinh thần, lúc nào trong tay cũng có cuốn sổ ghi chép, nhưng đôi chân của ông không chịu phục tùng ý chí của ông, càng lúc càng sưng to lên. Đoàn Đạt, người chưa vắng mặt ngày nào trong suốt cuộc hành trình, cũng đành bỏ dở chặng cuối vì cần phải hộ tống nhà văn Nguyễn Khải bay về Sài Gòn. TS Nguyễn Quang A và kịch sĩ Trần Tiến cũng “dừng bước giang hồ” vì công việc riêng.
Để truy tìm con cá anh vũ, ông Phạm Chuyên điềm chỉ cho Nguyễn Duy khi lên Vĩnh Yên nên tìm gặp một người được mệnh danh là vua cá, vì ông đã trở thành tỷ phú nhờ kinh doanh nhà hàng chuyên các món ăn những loài cá đặc sản của sông Hồng, từ cá chiên, cá lăng đến cá anh vũ, đó là ông Nguyễn Văn Phiến.
Đến thị xã Vĩnh Yên, xe rẽ vào một nơi bên bờ hồ Bảo Sơn, một hồ nước lớn rất đẹp, thuộc phân nhánh của đầm Vạt. Ra mở cổng đón chúng tôi vào khu vườn với hàng trăm chậu cây cảnh đủ cỡ, đủ kiểu là một anh dáng dấp nông dân ngoài năm mươi, chân đất, tay còn lấm bùn, đội nón lá. Cứ ngỡ một người lao công làm vườn, hóa ra là nhà tỷ phú. Đây là cơ sở hai của ông Phiến. Ông đang tập trung cật lực để sang tháng 3.2007 sẽ khai trương nơi này một nhà hàng nữa, đồng thời, quan trọng hơn, ông ôm ấp ý định sẽ biến nơi đây thành một bảo tàng sinh vật cảnh tư nhân.
Con đường đã biến người thợ mộc trôi dạt từ Thái Bình lên trung du làm công nhân cho công ty xây dựng Việt Trì thành ra nhà tỷ phú này là một câu chuyện ly kỳ. Đó là vào năm 1990, sau khi sinh con thứ 3, vợ ông, cũng là một công nhân xây dựng, phải thôi việc để lo chăm sóc con cái. Bà mở một quán cháo lòng tại nhà, bên bến sông ngoại ô thành phố Việt Trì. Mỗi sáng ở bến sông này thường tụ tập những thuyền chài về bán cá. Một ngày kia ông Phiến chợt nghĩ tại sao lại không chế biến những món ăn từ nguồn cá sẵn có này để bán cho khách, vì trước nhà ông là con đường cái quan từ Hà Nội đi Lào Cai và các tỉnh miền núi tây bắc. Cũng chẳng phải nghiên cứu chế tác ra món gì mới, chỉ theo cách dân gian xưa nay vẫn làm với từng loại cá theo kiểu nhà quê. Không ngờ từ đó quán ông khách đông không dứt. Để bây giờ, ông có thể bỏ ra cả hai chục tỷ bạc cho vườn cây cảnh và chuẩn bị cho đứa con út đi du học Singapore. Và để ghi nhớ kỷ niệm khởi nghiệp này, nhà hàng đồ sộ 3 tầng của ông vẫn mang tên quán Cá Bờ Sông.
Gặp cá anh vũ trên... ảnh
Cá anh vũ nhìn từ phía lưng
và nhìn từ phía bụng
Hơn 15 năm làm ăn từ con cá, ông Phiến xác nhận rằng con cá anh vũ chỉ có ở một nơi duy nhất trên sông Hồng, đó là tại ngã ba Bạch Hạt, nơi sông Lô đổ vào sông Thao. Sông Thao chính là đoạn trên của sông Hồng. Cá anh vũ gần giống cá chép, nhưng có hai đặc điểm khác cơ bản là miệng cá nằm sâu dưới mõm về phía bụng, môi rất dày. Đặc điểm khác lạ thứ hai là ngoài lớp vẩy có một màng mỏng trong suốt bao bọc toàn thân cá, nên dùng tay bóc vảy cá theo cách thông thường là không thể. Sở dĩ con cá anh vũ có cặp môi dày là vì ở ngã ba sông này nước đổ rất xiết, trong khi loài cá này chỉ sống bằng thứ thức ăn duy nhất là rong mọc trên đá, nên để không bị nước xô trôi đi, nó phải dùng miệng bám chặt vào rong đá trong khi ăn. Con cá anh vũ lớn nhất mà nhà hàng ông Phiến mua được là hơn 3 kg, còn trung bình chỉ trên dưới 1 kg. Dân chài vùng này thường bắt được nhiều cá anh vũ nhất là vào mùa rét. Vào mùa này rong đá thường không phát triển. Khi đó, con cá vì hết thức ăn trong những hang hóc, phải bơi ra ngoài tìm mồi. Duy nhất cách bắt cá anh vũ là đánh cụp. Cụp là một loại bẫy rọ thả ngầm xuống tận đáy sông, không cần phải có mồi. Cũng chỉ có một cách chế biến cá anh vũ ngon nhất, đó là hấp, không cần gia vị vì sẽ làm mất mùi thơm tự nhiên rất ngon của cá. Khi hấp, con cá chỉ cần mổ bụng để bỏ đi mật vì rất đắng. Vi, vẩy cá đều mềm và giòn, ruột cá nhỏ như sợi chỉ kéo dài ra đến vài mét và ăn cũng rất ngon. Giá cá anh vũ dao động từ 500.000 đến 700.000 đồng/kg. Dù đắt là thế, nhưng nhà hàng ông Phiến chưa khi nào rọng được con cá anh vũ quá 2 ngày.
Và cũng vì thế, buổi trưa hôm nay, dù được ông Phiến dẫn về tận nhà hàng trên Việt Trì cách Vĩnh Yên trên 20 km để chiêu đãi cho đoàn bữa ăn toàn cá ngon, nhưng cũng chỉ là con cá lăng. Chúng tôi đành phải tự an ủi mình bằng cách nhìn con cá anh vũ trên ảnh mà nhà hàng ông Phiến còn lưu giữ.
Nguồn:TTO
|
