| Phú Thọ: Phục hồi và phát triển dân ca Xoan, Ghẹo gắn với xây dựng làng, xã văn hóa |
 Xoan, Ghẹo đã trở thành một loại hình dân ca đặc sắc, đặc trưng cho vùng đất Tổ. Nói đến Phú Thọ, người ta nói đến mảnh đất các Vua Hùng chọn đất đóng đô dựng lên Nhà nước đầu tiên trong lịch sử Việt Nam và không thể không nói đến dân ca Xoan, Ghẹo với những làn điệu trữ tình, sâu lắng thiết tha, lời hát mộc mạc hồn nhiên như chính con người nơi đây. Tuy có những dãn cách về thời gian do nhiều lý do khách quan và chủ quan về việc sưu tầm nghiên cứu, phổ cập về dân ca Xoan, Ghẹo chưa được nhiều, có lúc dân ca Xoan, Ghẹo vắng bóng trong các sinh hoạt văn nghệ quần chúng ở ngay quê hương của nó. Nhưng từ sau nghị quyết Trung ương 4 khoá VII năm 1993 dân ca Xoan, Ghẹo đặc trưng của quê hương đất Tổ được phục hồi và phát triển ở trong các lễ hội, có mặt trên sân khấu chuyên nghiệp, liên hoan toàn quốc, trong ngày hội văn hoá thể thao các dân tộc với các tiết mục đặc sắc. Năm 1998 Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII ra Nghị quyết 5 về xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc. Do đó việc quan tâm đầu tư của Nhà nước cũng như việc xã hội hoá các hoạt động văn hoá đáp ứng nhu cầu của người dân trong hưởng thụ các giá trị văn hoá tinh thần với quan điểm chấn hưng nghệ thuật dân tộc có thêm những điều kiện thuận lợi mới. Câu lạc bộ Xoan xã Kim Đức, thành phố Việt Trì, câu lạc bộ Ghẹo của xã Thanh Uyên, huyện Tam Nông ra đời trong bối cảnh đó. Câu lạc bộ Xoan là nơi tổ chức các hoạt động truyền dạy các làn điệu dân ca đặc sắc của vùng đất Tổ từ các thế hệ nghệ nhân sang lớp trung niên, thanh niên và thiếu niên nhi đồng. Tổ chức các buổi biểu diễn phục vụ công chúng trong thôn, xóm, làng xã đến phục vụ khách thập phương ở Hội Đền Hùng. Trong lễ hội truyền thống những tiết mục đặc sắc được trình diễn ở cửa đình đem lại sự say mê hứng thú cho đông đảo các tầng lớp nhân dân. Bởi lẽ hát Xoan là loại hình dân ca nghi lễ- phong tục mang yếu tố tín ngưỡng gắn liền với đình đám ở làng quê đặc biệt là tín ngưỡng thờ thành hoàng làng. Hát Xoan là loại hình diễn xướng tổng hợp, có hát, có múa. Hát Xoan không chỉ là hát thờ, hát tế thần hoàng làng mà nó còn mang nội dung phản ánh về thiên nhiên, đời sống sản xuất và sinh hoạt bình dị trong làng chạ xưa của người Việt vùng trung du. Lời hát trong một số làn điệu Xoan thể hiện những ước mơ tâm tình của người nông dân mong muốn có một cuộc sống ấm no, thể hiện tinh thần lạc quan yêu đời. Hát Xoan vừa là hát thờ vừa là hát chữ tình. Với vẻ đẹp, sự hấp dẫn, ý nghĩa lịch sử văn hoá sâu sắc của hội Xoan đã thực sự đi vào lòng người, trở thành tài sản vô giá. Vì vậy vấn đề đặt ra cần có những giải pháp tích cực để bảo tồn và phát triển vốn tài sản văn hoá vô giá ấy trong việc xây dựng đời sống văn hoá cơ sở mà phạm vi không chỉ bó hẹp trong một làng, một xã. CLB Xoan Kim Đức mới được thành lập có 24 người đến nay đã lên đến 45 người (trong đó có 10 cụ nghệ nhân cao tuổi, 21 thành viên lứa tuổi trung niên, 14 thành viên trong độ tuổi thiếu niên) có đủ 3 lứa tuổi trong một CLB. Việc nghiên cứu về dân ca Xoan tại vùng quê Kim Đức cùng với việc thành lập CLB Xoan Kim Đức tổ chức các buổi biểu diễn phục vụ khách hành hương về dự lễ hội Đền Hùng mang ý nghĩa là sản phẩm văn hoá đặc thù tham gia trực tiếp vào hoạt động du lịch, đã tạo đà cho dân ca Xoan cùng với CLB Xoan Kim Đức có một vị thế mới trong đời sống văn hoá xã hội. Hiện nay trong nhiều nội dung của phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá” thì nội dung xây dựng khu dân cư, làng xã văn hoá là nội dung cơ bản mà cái cốt lõi của việc xây dựng khu dân cư, làng xã văn hoá chính là nội dung xây dựng đời sống văn hoá cơ sở để tạo dựng môi trường văn hoá lành mạnh đáp ứng được nhu cầu trực tiếp, sáng tạo các giá trị văn hoá và hưởng thụ chính sản phẩm văn hoá do mình tạo ra của người dân. Trong các sinh hoạt ở cộng đồng dân cư thì hoạt động văn nghệ quần chúng, tổ chức các lễ hội truyền thống là một trong những hoạt động mang ý nghĩa quan trọng trong việc tập hợp quần chúng đáp ứng nhu được nhu cầu giải toả những căng thẳng, mệt nhọc trong cuộc sống thường ngày làm cho tinh thần sảng khoái, tăng thêm sức mạnh để họ hăng say lao động, sản xuất, học tập và công tác. Việc xây dựng làng văn hoá, xã văn hoá ở Kim Đức, vùng quê của loại hình dân ca đặc sắc - hát Xoan đã góp phần giữ gìn các giá trị văn hoá truyền thống của cha ông, tạo đà xây dựng phong trào đời sống văn hoá cơ sở. Nguồn: website báo Phú Thọ Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:
|