ẨM THỰC GIA LAI

hinhasdRượu cần
Đây là đặc sản rất riêng của núi rừng Tây Nguyên, rượu cần được làm từ men rượu ủ với cơm, ngô, sắn nấu chín đựng trong ghè sành, trên phủ lá chuối khô nén chặt. Độ 4-5 ngày rượu cần ngấm men, khi uống cho thêm nước lọc vào. Rượu cần có nồng độ nhẹ, có vị chua chua, ngọt ngọt, người ta uống rượu bằng cần. Trong những dịp Tết, lễ hội người ta thường uống rượu cần để chúc mừng sức khoẻ, mừng mưa thuận gió hoà.

Cơm lam, hương vị của núi rừng Tây Nguyên
Cơm lam là một món ăn truyền thống đậm chất dân dã của dân tộc Jrai, Bahnar. Theo truyền thống của người Bahnar, Jrai, cơm lam thường được sử dụng làm lương thực khi đi lên rẫy, thết đãi bạn bè hay trong các dịp lễ trọng đại của cộng đồng.
Cách làm cơm lam cũng khá đơn giản nhưng để ống cơm đạt chất lượng cao, người ta phải kỳ công chọn những ống lồ ô loại đúng độ tuổi mới có nước ngọt bên trong. Người Jrai nấu cơm bằng một phương pháp mang đặc trưng riêng của núi rừng, đó là vùi sâu trong tro nóng. Chính nước ngọt trong ống lồ ô kết hợp với gạo nếp dẻo, nước suối trong vắt chảy trong rừng sẽ tạo nên một cơm lam hương vị đặc biệt mang đậm sắc thái của vùng đất bazan màu mỡ, có thể làm say lòng bất cứ người thưởng thức nào. Hương vị chân chất, mộc mạc rất đỗi ngọt ngào nhưng cũng không kém phần tinh tế. Tuy rất đỗi quen thuộc với người Jrai nhưng cơm lam lại là một khám phá tuyệt vời của người thưởng thức nó khi đến với Gia Lai.

Trong sự biến thiên, giao thoa của các giá trị tinh thần, cơm lam không còn là món ăn của riêng đồng bào dân tộc thiểu số nữa mà nó đã trở thành tài sản chung trong khối tài sản văn hóa các dân tộc Việt Nam. Cơm lam xuất hiện ngày càng nhiều trong các bữa tiệc thịnh soạn, những bữa cơm thết đãi người thân, bạn bè ở các nhà hàng, khách sạn của tỉnh Gia Lai. Giữa không gian mênh mông, thoáng đãng, từng khúc cơm lam trắng ngần chấm muối vừng ăn với thịt gà, lợn nướng thật không gì thú bằng. Trong men rượu cần chuếnh choáng say, người ăn thưởng thức cơm lam đậm hương vị nồng ấm của cây, của đất và như tận hưởng được cả thanh âm của núi rừng. Cơm lam của người JRai, Bahnar thể hiện sâu sắc tính cộng đồng, gắn kết chặt chẽ với nhiều chi tiết liên quan đến đời sống thường nhật của người dân. Chính vì thế cùng với thời gian, cơm lam đã nâng lên thành một nét văn hóa ẩm thực, là niềm tự hào của đồng bào các dân tộc Bahnar, JRai. 

Cà phê

Người dân Cao Nguyên đã thành thói quen mỗi sáng với tách cà phê đậm đặc, vừa nóng vừa thơm, vị đắng ở đầu lưỡi tan dần thành vị ngọt đắng, đó là cảm giác của người phố núi. Hoa cà phê thơm ngào ngạt sẽ níu chân du khách khi đi ngang qua những trang trại cà phê bạt ngàn ở Gia Lai.

Mật ong
Thiên nhiên đã ban tặng cho Gia Lai một vùng đất màu mỡ mà bất kỳ loại cây nào nơi đây cũng xanh tốt xum xuê. Mỗi mùa hoa cà phê hay mùa hoa cúc quỳ nở sẽ thu hút đàn ong tìm đến hút mật. Mật ong ở Gia Lai có vị ngọt thanh, màu vàng sậm, người ta thường dùng mật ong như một vị thuốc trong đông y.

Các món ăn đặc sản núi rừng Tây Nguyên


Trong dịp diễn ra lễ hội ẩm thực ở Cần Thơ hồi đầu năm 2008, hai món ăn ở Tây Nguyên thu hút nhiều thực khách miệt đồng bằng nhất là cơm lam và gà nướng muối ớt. Tuy nhiên, khi đi du lịch ở Tây Nguyên, bạn phải một lần nếm món cà đắng của đồng bào dân tộc nơi đây, bạn mới “thấm” cái giản dị, mộc mạc mà thành “miếng ngon nhớ lâu” trong tâm thức của nhiều người.

Cà đắng là một loại cà dại mọc nhiều trên rừng, trên nương rẫy, hiện nay đã được bà con trồng trong vườn nhà, ra quả quanh năm, trái cà dài, to hơn cà pháo của người Kinh, màu xanh. Loại cà này có thể ăn sống nên trở thành món ăn khá hấp dẫn với những ai thích vị đắng. Bạn hãy thử cắn một miếng để nghe vị đắng tứa vào chân răng và cảm nhận cái nghe vị giòn ngọt ùa đến ngay sau đó. Cà đắng có mặt trong nhiều món ăn trong bữa cơm người dân tộc như cà đắng nấu với cá khô, cá hấp hoặc tôm tép khô, cà đắng nấu ốc v..v... Nếu mạnh miệng qua được đũa đầu tiên của những món cà đắng, bạn sẽ “nghe” được vị ngọt đằm thắm hòa với vị ngọt, vị mặn của cá khô, của tôm tép và vị cay xé lưỡi tạo nên một khẩu vị rất lạ, rất riêng của núi rừng. 

Trong những miếng ngon của rừng, măng chua cũng là một món ăn khoái khẩu của đồng bào dân tộc. Măng tươi giã dập với ớt rồi đem ủ trong chộ sành, khoảng hai tuần sau, măng chua đến độ vừa dùng. Miếng măng giòn tan, cả nước lẫn cái đều có vị chua, cay, đắng, ngọt. Măng chua nấu với cá trê, măng chua nấu gà khiến bạn ăn quên no...

Trong các món đặc sản của núi rừng, nhiều du khách rất thích món cá lăng nướng than hồng. Người dân ở đây thường bọc cá lăng trong một loại lá rừng rồi mới đem nướng. Cá lăng được đánh bắt từ dòng sông Sêrêpôk, thịt cá không chỉ ngọt mà còn dai và thơm phức. Thêm một ống cơm lam, một đĩa gà nướng là bữa ăn của bạn đã mang đậm “chất” đại ngàn.

Muốn khám phá thêm hương vị lạ, bạn có thể gọi món cá chua. Cá chua được làm từ cá niệng, một loại cá giống cá trôi, có nhiều ở vùng sông suối Tây Nguyên. Miếng cá chua có vị ngon tổng hợp của muối, vị cay của ớt rừng, vị ngọt của bột ngọt, vị thơm của thính ngô và vị chua của gia vị, nguyên liệu lên men.

Đặc biệt, trong các quán ẩm thực của Đắk Nông đều có món trà gừng nóng ấm. Trà gừng không khác hơn các loại có bán trên thị trường là mấy, nhưng du khách phương xa lại rất thích các nguyên liệu kèm theo như cam thảo, nho khô, táo tàu hay miếng đường phèn ngọt giọng...

nguồn:Gia lai